Şahsyetli Bir Nesil İçin...
Kaliteli iletişimin unsurlarından bir tanesi de güçlü sorular sorabilmektir. Güçlü sorular, etkili sorulardır. Güçlü sorular çalışanın motivasyonunu ve sadakatini artırır. Güçlü sorular iletişimi kuvvetlendiren sorulardır. Soruların içeriği yöneticinin çalışanına olan bakış açısını, işe olan ilgi ve beklentilerini, sorunlara olan duyarlılığını içeren ipucu unsurlar içermektedir.
Temelde kapalı ve açık sorular olmak üzere iki tip soru kalıbı vardır.
Kapalı Uçlu Sorular:
Kapalı uçlu sorular evet veya hayır cevabı ile neticelenen ve muhatap için tek cevabı olan sorulardır.
Kapalı uçlu sorular genellikle;
- muhataptan teyit almak,
- muhataba duyguları bildirmek,
- muhatabı bir karara zorlamak,
- ve konuşmayı kısa kesmek (zaman kazanmak) amaçları için kullanılır.
Açık Uçlu Sorular:
Açık uçlu sorular anlamaya ve öğrenmeye odaklanan muhatabın konuşmasına ve açıklama yapmasına imkân veren sorulardır. Açık uçlu sorular iki temel gruba ayrılabilir:
1- Anlamayı ve Öğrenmeyi sağlayan sorular:
- Ne?
- Neden?
- Nasıl?
2- Gerçekleri ortaya çıkaran sorular:
- Nerede ?
- Ne zaman
- Kim?
Yöneticiler genellikle iletişimde kontrolün ellerinde olmasını arzu ederler. Kapalı uçlu sorular bu durum için uygun zemini hazırlar. Fakat sadece kapalı uçlu soruların kullanılması veya bu soruların açık üçlu sorular ile birlikte kullanılsa bile uygunsuz ve aşırı kullanılması güçlü iletişimi olumsuz etkileyecektir.
Açık uçlu sorular iletişimi kuvvetlendirme özelliği vardır. Açık ve kapalı uçlu soruları denge içerisinde yerli yerince kullanmak muhatapta kendisine değer verildiği, anlaşılmaya çalışıldığı hissi uyandırmaktadır.
Bu noktada beden dilinin ve samimiyetinde göz ardı edilmemesi gerekmektedir. Sorulan soru ister açık uçlu olsun isterse de kapalı uçlu olsun soru içerisinde yönlendirme içeren ifadeler, muhatabı şaşırtan ifadeler ve ne denildiği anlaşılmayan yüklü ifadeler olması iletişimi olumsuz etkileyecektir. Ayrıca her defasında sadece bir soru sorulmalıdır; birden fazla soru bir defada sorulmamalıdır.
Güçlü soruların özelliklerini şu şekilde sıralanabilir:
- Soru açık üçlu olsun kapalı uçlu olsun yerinde ve uygun seçilmelidir,
- Eylem içermelidir,
- Olumluluk olmalıdır,
- Gelecek içermelidir,
- Zaman planı içermelidir,
- Konu net olmalı, muğlak olmamalıdır,
- Sorular doğru üslupla ve basit sorulmalıdır,
- Sorular bir mantık içerisinde tek tek sorulmalıdır.
Çalışanlarına kaptanlık yetkisi veren yöneticiler için güçlü sorular çalışanları denetlemede, onlara iş ile ilgili beklentilerini iletmede ve onlardan geri bildirim almada çok etkili kullanılabilmektedir.
Yöneticisi ile çatışmalar dahil diğer iş mevzularını da kaliteli iletişim ile konuşabilen çalışanlar her şart altında yöneticisinin anlayışlı ve empatik bir kişi olduğunu düşünecektir. Motivasyon ve sadakatinde de olumlu tesirler olacaktır.
