Efsane Boksör Muhammed Ali

Muhammed Ali’nin Hayatı, Müslüman Oluşu ve Büyük Mücadelesi

Muhammed Ali, sadece boks dünyasının değil, insanlık tarihinin de en ikonik figürlerinden biridir. 1990’lı yılların sonlarında Yeni Şafak gazetesinin hafızalara kazınan “Onlar Müslümanlığı babalarından öğrenmediler” reklam kampanyasında da yer alan efsane boksör, ringlerdeki başarısının ötesinde inancı, dik duruşu ve ırkçılığa karşı verdiği ödünsüz mücadeleyle tüm dünyayı kendine hayran bırakmıştı.

Gençlik Yılları ve Boksa Başlayışı

17 Ocak 1942’de ABD’nin Kentucky eyaletindeki Louisville şehrinde, Cassius Marcellus Clay Jr. adıyla dünyaya geldi. Babası sokak levhaları boyayan bir ressam, annesi ise temizlik işçisiydi. Ailesi başlangıçta onun öğretmen ya da avukat olmasını istese de, 12 yaşında bisikletinin çalınması üzerine sinirlenip boksa yönelmesi hayatının dönüm noktası oldu.

Oğlunun ringlerdeki olağanüstü yeteneğini gören babası, daha sonra şu tarihi sözleri söyleyecekti: “Benim oğlum dünya ağır sıklet şampiyonu olacak!” Nitekim öyle de oldu; Ali, kısa sürede amatör ligde parladı ve 1960 Roma Olimpiyatları’nda altın madalya kazanarak adını dünyaya duyurdu.

Olimpiyat Madalyasını Nehre Atan Öfke: Irkçılıkla Yüzleşme

Olimpiyatlarda kazandığı altın madalyayla ülkesine dönen genç boksör, madalyasını yanından hiç ayırmıyor, hatta onunla uyuyordu. Ancak dönemin Amerika’sında siyahilere yönelik ağır bir ırkçılık hüküm sürüyordu.

Bir gün arkadaşı Ronnie King ile Louisville’de bir restorana giren genç sporcuya, sırf siyahi olduğu için servis yapılmadı. Kendisini nazikçe tanıtıp olimpiyat şampiyonu olduğunu söylese de beyaz garsonun tavrı değişmedi. Bu aşağılanma karşısında büyük bir kırılma yaşayan şampiyon, derin bir öfke ve hayal kırıklığıyla madalyasını göğsünden sökerek Ohio Nehri’nin sularına fırlattı. O, Harriet Beecher Stowe’un ünlü romanındaki boyun eğen, her haksızlığı sineye çeken siyahi karakter “Tom Amca” profilini asla kabul etmeyecekti.

İslam’ı Seçişi ve “Muhammed Ali” Adını Alışı

1964 yılında, henüz 22 yaşındayken Sonny Liston’ı yenerek Dünya Ağır Sıklet Boks Şampiyonu oldu. Bu zaferin hemen ardından tüm dünyayı sarsan o açıklamayı yaptı: Hristiyanlığı bırakmış, Nation of Islam (İslam Milleti) hareketine katılarak Müslüman olmuştu.

“Cassius Clay benim kölelik adımdı. Ben onu seçmedim, istemedim de. Ben Muhammed Ali’yim; özgür bir isim.”

Bu radikal karar, beyaz ağırlıklı Amerikan medyasında ve kamuoyunda büyük bir nefret dalgasına yol açtı. Derin Amerika’nın gazabını üzerine çeken Ali, kölelik zincirlerini inancıyla kırdığını her fırsatta haykırdı.

Unvanının Alınması ve Vietnam Savaşı’na Red

1967 yılında Muhammed Ali, inancının en büyük sınavlarından birini verdi. ABD ordusu tarafından Vietnam Savaşı’na çağrıldı. Ancak o, “Vietnamlılar bana hiçbir kötülük yapmadı, onlarla neden savaşayım? Benim dinim barışı emrediyor” diyerek askere gitmeyi reddetti.

Bu dik duruşun bedeli ağır oldu:

• Dünya şampiyonluğu unvanı ve boks lisansı elinden alındı.
• Yurt dışına çıkışı yasaklandı.
• 5 yıl hapis ve ağır para cezasına çarptırıldı (Daha sonra yüksek mahkemeden döndü).
• Hayatının en verimli dönemi olan 3,5 yıl boyunca ringlerden uzak kaldı, maddi olarak büyük sıkıntılar yaşadı ancak davasından asla taviz vermedi.

İngiltere Kraliçesi’ne Tarihi Cevap

Cezası bittikten sonra ringlere muhteşem bir dönüş yapan Ali, ABD dışındaki ilk unvan maçına Londra’da Henry Cooper karşısında çıkacaktı. Maç öncesinde İngiltere Kraliçesi II. Elizabeth, Cooper’ı saraya davet ederken Muhammed Ali’yi görmezden geldi. Bu diplomatik ve ırk ayrımcılığa karşı Ali, Kraliçe’ye nazire yaparcasına şu tarihi cevabı verdi: “Maçı alıp boksörlerin kralı olacağım!”

Londra’daki Otel Lobisinde Ağlatan Sarılma

İngiltere ziyareti, Muhammed Ali’nin hayatında unutulmaz bir insani dönüm noktasına sahne oldu. Efsane boksör, Londra’da ilk kez bir Türk ile, Prof. Dr. Nevzat Yalçıntaş ile karşılaştı. Yalçıntaş, yıllar sonra o duygu dolu anı şu sözlerle anlatmıştı:

“İslam Enstitüsü’nden Ali’ye eşlik etmem istendi. Aradım, pazartesi sabahı saat 10.00’da lobide buluşmak üzere sözleştik. Gittiğimde onu resepsiyonda gördüm. Beni fark edince hemen bana doğru yürüdü. Selam verdim, ‘Aleyküm selam’ diyerek karşılık verdi. El sıkıştık ve ardından birbirimize sarıldık. Ancak Ali beni bir türlü bırakmıyordu. O sırada ben 31-32, o ise henüz 25 yaşlarındaydı. Nihayet ayrıldığımızda gözlerinden damla damla yaşlar süzüldüğünü gördüm. Şaşkınlıkla, ‘Aziz kardeşim, niye ağlıyorsun? Bir hata mı yaptım?’ diye sordum. Bana döndü ve hayatı boyunca unutamayacağı o cümleyi kurdu: ‘Yok, hiçbir hata yapmadın. Gözyaşlarımın sebebi; bana bugüne kadar içtenlikle sarılan ilk beyaz sensin.‘”

Bu anlamlı buluşmanın ardından Türkiye’ye olan bağları daha da güçlenen Muhammed Ali, ilerleyen dönemde İstanbul’u ziyaret ederek Sultanahmet Camii’nde cuma namazı kılmış ve Türk halkının gönlünde taht kurmuştu.

Manevi Zirve: Hac ve Umre İbadetleri

1970’li yılların ortalarında Nation of Islam hareketinin lideri Elijah Muhammad’in ölümünün ardından, onun oğlu Warith Deen Mohammed ile birlikte ana akım Sünni İslam’ı benimseyen Muhammed Ali, inancını daha derin yaşamaya başladı.

Bu dönemin en önemli manevi adımı ise kutsal topraklara yaptığı yolculuklardı. 1972 yılında ilk kez Umre yapan efsane sporcu, 1989 yılında ise Hac ibadetini yerine getirdi. İhram giyerek Kabe’yi tavaf ettiği anlarda yaşadığı hisleri şu sözlerle özetlemişti:

“Hayatımda hiç bu kadar muhteşem bir duygu yaşamadım. Orada renk, ırk ya da sınıf ayrımı yoktu. Milyonlarca insan sadece Allah’ın huzurunda eşitti. Ringlerdeki tüm zaferlerim, bu manevi huzurun yanında değersiz kalır.”

Parkinson Hastalığı ve Vefatı

Boks kariyerini 1981 yılında 56 galibiyet (37’si nakavt) ve sadece 5 mağlubiyetle tamamlayan Muhammed Ali’ye, 1984 yılında Parkinson teşhisi konuldu. Hastalığın getirdiği fiziksel zorluklara rağmen sosyal sorumluluk projelerinden, barış elçiliği görevlerinden ve İslam’ı doğru anlatma çabasından asla vazgeçmedi. 1996 Atlanta Olimpiyatları’nda olimpiyat meşalesini titreyen elleriyle yakması, azminin sembolü olarak tarihe geçti.

Irkçılığa yumruk atan, mazlumların sesi olan ve milyarlarca insanın kalbine taht kuran Muhammed Ali, solunum yolu rahatsızlığı nedeniyle kaldırıldığı hastanede 3 Haziran 2016 tarihinde, 74 yaşında vefata yürüdü. Cenazesi, kendi vasiyeti üzerine doğduğu şehir olan Louisville’de, farklı din ve ırklardan yüz binlerce insanın katıldığı tarihi bir törenle toprağa verildi. Dünyadan bir şampiyon geçti ancak onun adalet, eşitlik ve inanç dolu mirası hiç unutulmadı.”