Ashâb-ı Kirâm

Ashâb-ı Kirâm (Güzide / Kerem Sahibi Sahabiler)

Kelime Anlamı: “Eshab” veya “Sahabe”, dost ve arkadaş demektir. “Kirâm” ise şerefli, ulu, cömert ve kıymetli anlamına gelir. Dini Terim Anlamı: Hz. Muhammed’i (s.a.v.) peygamberliği döneminde mümin olarak gören, onunla vakit geçiren ve yine mümin olarak vefat eden kişilerdir. İslam’ın ilk neslidir ve dini sonraki nesillere aktaran köprüdür.

• Örnekler:
  • Hz. Ebû Bekir (r.a.): Peygamberimizin en yakın dostu, hicret arkadaşı, ilk halife ve Aşere-i Mübeşşere’den olup sadakatiyle bilinen sahabidir.
  • Hz. Ömer (r.a.): Adaleti, cesareti, devlet nizamındaki dehasıyla öne çıkan, ikinci halife ve Aşere-i Mübeşşere’den olan sahabidir.
  • Hz. Osman (r.a.): Üçüncü halife, Aşere-i Mübeşşere’den olan, müthiş bir haya ve cömertlik sembolü olup zor zamanlarda ordunun neredeyse tamamını tek başına donatacak kadar malını İslam yolunda harcamış sahabidir.
  • Hz. Ali (r.a.): Dördüncü halife, Aşere-i Mübeşşere’den olan, Peygamberimizin ilim şehrinin kapısı olarak nitelendirdiği, kahramanlığı ve adaletiyle tanınan şahsiyettir.
  • Hz. Abdurrahman bin Avf (r.a.): Aşere-i Mübeşşere’den olan, ticaret dehasıyla Medine pazarında büyük bir servet kazanıp bu serveti defalarca İslam orduları ve muhtaçlar için infak eden cömert sahabidir.
  • Hz. Sa’d bin Ebî Vakkas (r.a.): Aşere-i Mübeşşere’den olan, İslam uğrunda ilk oku atan, Kadisiye Zaferi ile İran’ın fethini gerçekleştiren büyük komutan ve sahabidir.
  • Hz. Talha bin Ubeydullah (r.a.): Aşere-i Mübeşşere’den olan, Uhud Savaşı’nda vücudunu Peygamberimize siper ederek gelen oklara karşı elini feda eden “Yaşayan Şehit” unvanlı sahabidir.
  • Hz. Zübeyr bin Avvam (r.a.): Aşere-i Mübeşşere’den olan, Peygamberimizin “Her peygamberin bir havarisi (yardımcısı) vardır, benim havarim de Zübeyr’dir” diyerek övdüğü cesur sahabidir.
  • Hz. Ebû Ubeyde bin Cerrâh (r.a.): Aşere-i Mübeşşere’den olan, Peygamberimizin “Her ümmetin bir emini (güvenilir kişisi) vardır, bu ümmetin emini de Ebû Ubeyde’dir” buyurduğu Şam fatihidir.
  • Hz. Said bin Zeyd (r.a.): Aşere-i Mübeşşere’den olan, Hz. Ömer’in eniştesi olup Mekke’de İslam’ı ilk kabul edenlerden ve ömrünü adaletle ibadete adamış sahabidir.
  • Hz. Hatice (r.anhâ): Peygamberimize ilk inanan, sıkıntılı günlerinde ona hem maddi hem manevi olarak en büyük desteği veren ilk eşi ve kadın sahabilerin öncüsüdür.
  • Hz. Bilal-i Habeşî (r.a.): İslam’ın ilk müezzini olan, köleyken ağır işkencelere maruz kalmasına rağmen inancından dönmeyen, sadakat ve sabrın sembolü sahabidir.
  • Hz. Halid bin Velid (r.a.): Peygamberimizin “Seyfullah” (Allah’ın Kılıcı) unvanını verdiği, askeri dehasıyla hayatı boyunca hiçbir savaşı kaybetmemiş efsanevi ordu komutanıdır.
  • Hz. Mus’ab bin Umeyr (r.a.): Mekke’nin en zengin genciyken Müslüman olup her şeyini geride bırakan, Medine’ye İslam’ı öğretmek için giden ilk muallim ve Uhud şehididir.
  • Hz. Âişe (r.anhâ): Peygamberimizin eşi, İslam hukukunun, hadis ilminin ve sünnetin sonraki nesillere aktarılmasında en büyük rolü oynayan, ilmi otoritesiyle bilinen kadın sahabidir.
  • Hz. Fatıma (r.anhâ): Peygamberimizin “Benden bir parçadır” dediği en sevgili kızı, sâdât neslinin annesi, iffet, edep ve sabrın zirvesindeki kadın sahabidir.
  • Hz. Ammâr bin Yâsir (r.a.): İslam’ın ilk döneminde ailesiyle birlikte en ağır işkencelere göğüs geren, Medine’deki Mescid-i Nebevî’nin inşasında canla başla çalışan ilk Müslümanlardandır.
  • Hz. Sümeyye bint Hayyât (r.anhâ): İslamiyet’i kabul ettiği için Ebu Cehil tarafından vahşice şehit edilen, İslam tarihinin ilk kadın şehidi olan kahraman sahabidir.
  • Hz. Hamza (r.a.): Peygamberimizin amcası, “Allah’ın Aslanı” unvanıyla bilinen, İslam’ın ilk döneminde Müslümanlara büyük bir cesaret ve koruma sağlayan Uhud şehididir.
  • Hz. Zeyd bin Hârise (r.a.): Peygamberimizin azatlı kölesi ogulları ve evlatlığı olan, Kur’an-ı Kerim’de adı açıkça geçen tek sahabi olup Mûte Savaşı’nda şehit düşen komutandır.
  • Hz. Ca’fer-i Tayyâr (r.a.): Habeşistan’a hicret eden Müslümanların sözcülüğünü yaparak Necaşi’nin huzurunda İslam’ı muazzam bir hitabetle savunan, Mûte’de kollarını kaybederek şehit olan sahabi pehlivandır.
  • Hz. Esma bint Ebî Bekir (r.anhâ): Hz. Ebû Bekir’in kızı, Sevr Mağarası’ndaki Peygamberimize gizlice yiyecek taşırken kuşağını ikiye bölüp bağladığı için “Zatü’n-Nitakayn” (İki Kuşak Sahibi) unvanını alan cesur kadın sahabidir.
  • Hz. Umâre (Nesîbe bint Ka’b) (r.anhâ): Uhud Savaşı’nda eline kılıç ve ok alarak Peygamberimizi düşman saldırılarına karşı bizzat savaşarak koruyan cesur kadın sahabidir.
  • Hz. Selman-ı Farisî (r.a.): Hakikati bulmak için İran’dan yola çıkan, Hendek Savaşı’nda Medine’nin etrafına hendek kazılması fikrini vererek şehrin kurtuluşunda büyük rol oynayan strateji uzmanı sahabidir.